Thảm trải trước bão gió

Cảng nước sâu và hệ thống logistics Cái Lân - cửa ngõ giao thương hàng hóa trong nước và quốc tế thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư. Ảnh: Trần Ngọc Duy.

Tham dự hội nghị có 800 khách mời gồm các nhà quản lý, các chiến lược gia kinh tế, các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Hội nghị còn là dịp để các nhà quản lý nhìn lại hệ thống chính sách và khả năng vận hành thực tiễn, đưa hoạt động đầu tư thoát khỏi những rào cản không đáng có trước hoàn cảnh nền kinh tế thế giới và trong nước đầy bão gió.

Chặng đường ngắn nhất

Hội nghị xúc tiến đầu tư Quảng Ninh diễn ra giữa bối cảnh đầu tư nước ngoài vào VN gần đây không mấy khả quan. Thông tin mới nhất, tháng 1.2012, tính chung cả dự án cấp mới và số đăng ký tăng vốn thu hút ĐTNN trên phạm cả nước chỉ đạt chưa đầy 30 triệu USD bằng 3% so với cùng kỳ năm 2011. “Chính vì thế, chúng ta càng cần phải xúc tiến hội nghị này.

Thực tế là khả năng tài chính của Quảng Ninh cố gắng đến mức cao nhất cũng chỉ đáp ứng được 50% cho các nhu cầu phát triển. Vậy thì huy động nguồn vốn đầu tư từ bên ngoài là con đường dẫn tới thành công ngắn nhất và đó hoàn toàn phù hợp với xu thế chung cũng như nguyện vọng cộng đồng” - ông Phạm Minh Chính - Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh khẳng định.

Trên thực tế, sau hai thập niên mở cửa và cải cách, Quảng Ninh đã có rất nhiều những cuộc tìm kiếm cơ hội XTĐT nhưng không mấy thành công. 20 năm, 186 dự án ĐTNN vào Quảng Ninh nhưng phần nhiều là manh mún và tổng nguồn vốn FDI chỉ đạt 4,7 tỉ USD. Trong đó, duy nhất chỉ có một dự án có nguồn vốn lớn là Nhà máy nhiệt điện Mông Dương 2,2 tỉ USD. Vì sao vậy? Trước hết là hạ tầng của địa phương sơ sài, bất hợp lý.

Sau nữa là các chính sách ưu đãi nhà đầu tư không minh bạch, nhất quán, cộng thêm chất lượng nguồn lao động thấp khiến rất nhiều cơ hội tốt đẹp đã lặng lẽ mất đi. Dự án du lịch “Thủy phi cơ” tan vỡ do không hiểu biết đối tác; Dự án nuôi trai ngọc “Halong Pearl” phá sản do không bảo vệ được môi trường tự nhiên; Dự án “Liên hợp khách sạn - casino Hồng Vận” do thiếu cân nhắc về vị trí... Mỗi thất bại là một lần môi trường đầu tư của Quảng Ninh trở nên “khó gần” hơn trong con mắt đối tác.

Đó là điều cực kỳ vô lý, khi mà điều kiện tự nhiên - xã hội ở đây luôn ưu việt hơn tất thảy mọi nơi nào của đất nước này: tài nguyên than, cảng biển nước sâu; công nghiệp đóng tàu, danh thắng du lịch, thương mại quốc tế... Hội nghị XTĐT lần này chính là sự “làm lại” của Quảng Ninh sau một quá trình chuẩn bị gần năm tháng. Ít nhất, các nhà đầu tư sẽ nhìn thấy ở đây sự đổi mới từ bên trong qua những chính sách đã được điều chỉnh và một bộ máy điều hành quan hệ hợp tác hoàn toàn mới.

Bước đột phá quyết định

18 dự án kêu gọi đầu tư vào Quảng Ninh với tổng nguồn vốn 154.181,77 triệu USD bao gồm các lĩnh vực hạ tầng giao thông; hạ tầng khu công nghiệp và một số lĩnh vực thương mại - dịch vụ - du lịch sẽ được đưa ra tại hội nghị này. Trong đó, các dự án sân bay, khu kinh tế, cảng biển Vân Đồn; dự án giao thông nối TP.Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng và dự án Trung tâm hội chợ triển lãm quốc tế Móng Cái là những mục tiêu chiếm tỉ trọng đầu tư lớn nhất. Đây cũng chính là những dự án sẽ thay đổi cục diện phát triển và đưa Quảng Ninh lên một vị thế xứng đáng với tầm vóc của một vùng kinh tế trọng điểm phía bắc. Trong dự kiến, sẽ có 8 dự án được ký kết giữa các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài với Quảng Ninh ngay tại hội nghị này. Một số chính sách ưu đãi đầu tư sẽ được cam kết.

 Đó là đất dự án sẽ được địa phương bỏ kinh phí đền bù, làm sạch mặt bằng; xây dựng đường giao thông, lắp đặt hệ thống điện lưới, mạng thông tin liên lạc đến tận chân tường dự án. Trong quan hệ giao dịch, Quảng Ninh cũng bắt đầu chuẩn bị cho ra đời bộ máy quản lý mới theo chế độ “một cửa”, xóa bỏ hoàn toàn những tình trạng phiền toái gây cản trở cho việc tìm kiếm cơ hội của các đối tác và tốc độ triển khai các dự án. Ông Yang Qing Nan - Tổng giám đốc Cty CP Quốc tế Hoàng Gia - khách mời của hội nghị nhận xét: “Những chính sách khuyến khích đầu tư mà Quảng Ninh đưa ra lần này không mới nhưng rất tiến bộ và thiết thực.

Tôi tin là rất nhiều vướng mắc sẽ được cởi bỏ. Trước hết là vấn đề mặt bằng sạch. Nhà đầu tư nước ngoài không nên đi đôi co với người dân sở tại. Chúng tôi đã từng vấp phải chuyện này. Nhưng mà có lẽ chúng tôi còn may vì 18 năm trước môi trường đầu tư ở đây còn đìu hiu quá. Chúng tôi chậm nhưng vẫn ổn vì không có cạnh tranh...”. Theo ông Yang, giờ là thời phải cạnh tranh quyết liệt.