‘Cuộc chiến’ truyền thông Sacombank-Eximbank, ai hơn ai?

Ảnh: Tuổi trẻ

>> 'Tôi tin NHNN sẽ sớm làm việc với Sacombank và Eximbank'

>> Ngân hàng Nhà nước lên tiếng về 'thương vụ' Sacombank

>> Đua giành quyền kiểm soát Sacombank

Sự kiện Eximbank - cổ đông lớn của Sacombank - thông báo đã được ủy quyền 51% cổ phần biểu quyết Sacombank và yêu cầu thay đổi thành viên Hội đồng Quản trị, Ban kiểm soát Sacombank, đang tạo nên sức nóng hiếm có trên thị trường tài chính.

Nhất cử nhất động từ việc gom quyền biểu quyết đến công văn của Eximbank gửi lãnh đạo Sacombank đều được công khai trên phương tiện thông tin đại chúng. Các lãnh đạo liên tục “lời qua tiếng lại” tạo cho sức nóng ngày một thêm cao trào và trở thành sự kiện ồn ào hiếm thấy.

Hành động Eximbank muốn giành quyền điều hành Sacombank nói riêng và hoạt động mua bán sáp nhập (M&A) nói chung, vẫn bị một số quan điểm cho rằng đó là hành động “xâm chiếm”. Tuy nhiên, đứng ở góc độ cổ đông thì quan điểm đó có hợp lý không?

Để giúp độc giả có thêm góc nhìn về hoạt động mua bán sáp nhập, trong đó có sự kiện Eximbank-Sacombank, NDHMoney đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia tài chính ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu, người Việt sáng lập ngân hàng đầu tiên tại Mỹ.

"Ngay như ở Mỹ cũng đã có trường hợp làm rùm beng để tạo thuận lợi cho cả hai bên, cả hai bên đều đưa nhau ra báo chí và đưa ra những giải pháp", Chuyên gia tài chính ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu nói.

Từ sự kiện Eximbank muốn bầu lại Hội đồng Quản trị, Ban kiểm soát Sacombank cho thấy xuất hiện nhiều quan điểm trái ngược. Trong đó, vẫn có quan điểm coi người đi thâu tóm như là “kẻ xâm lược”, trục lợi, vậy quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

Ông Nguyễn Trí Hiếu: Ở Việt Nam, vấn đề mua bán sáp nhập là một hiện tượng tương đối mới mẻ. Việc mua bán sáp nhập doanh nghiệp cũng đã bắt đầu từ nhiều năm rồi, thế nhưng trong ngành ngân hàng thì vừa mới xảy ra. Nhưng M&A đã thu hút sự chú ý của dư luận nhiều hơn trong những tháng vừa qua, nhất là sau khi 3 ngân hàng Tín Nghĩa, Đệ Nhất và Sài Gòn hợp nhất với nhau.

Và bây giờ đến trường hợp của Eximbank và Sacombank, đây là một hiện tượng mới mẻ, chính vì thế nó gây ra sự ồn ào. Quan niệm anh mà đi thâu tóm trở thành “con ngáo ộp”, có tính chất đe dọa cho người bị thâu tóm, là không đúng.

Thật ra trong tất cả những giao dịch M&A thì luôn luôn có hai đối tác. Một đối tác sẽ mua và một đối tác được mua hoặc là cả hai đối tác cùng sáp nhập vào với nhau.

Người mua thì dĩ nhiên là họ phải có quyền lợi của họ. Ngoài việc họ bỏ đồng tiền của mình đầu tư vào một giao dịch M&A thì họ cũng cần phải có quyền lợi của họ, trong đó có uy quyền trong vấn đề quản trị.

Trong trường hợp của Eximbank và Sacombank thì Eximbank cảm thấy rằng mình là cổ đông lớn, mình lại được hơn 51% các cổ đông ủy quyền thì đã đến lúc mình phải thể hiện uy quyền quản trị. Và ở phía bên kia thì rõ ràng Sacombank có vẻ như chống lại ý định muốn thâu tóm của Eximbank.

Thưa ông, cách thức Eximbank làm với Sacombank nên được hiểu theo kiểu thâu tóm nào?

Nói chung, ở Mỹ thì có hai hình thức thâu tóm: Một là hình thức thâu tóm thân hữu, thân thiện và một hình thức nữa là thâu tóm có tính chất thù địch. Trường hợp của Sacombank và Eximbank thì dường như là đi vào hướng thù địch nhiều hơn là thân hữu.

Đối với dân chúng và các thành phần kinh tế khi quan sát hiện tượng này thì rất khó có thể nhận định được là bên nào đúng, bên nào sai.

Với trường hợp của Eximbank thì có lẽ chúng ta cũng nên xem việc thâu tóm, với ý định thay đổi lãnh đạo của Sacombank bởi Eximbank, là việc bình thường.

Và từ đây về sau chúng ta sẽ nhìn thấy nhiều giao dịch có độ xung đột tương tự như vậy, và có thể dân chúng nên làm quen với hiện tượng này.

Vụ Eximbank và Sacombank được công bố rùm beng dù chưa đi đến đâu, trong khi hoạt động mua bán sáp nhập thường được ngấm ngầm thực hiện rồi mới công bố, vậy theo ông, động thái trên của Eximbank có giống với cách thức mà doanh nghiệp nước ngoài họ hay thực hiện không?

Thông thường các hoạt động M&A diễn ra ngầm và không rùm beng.

Tuy vậy, ngay như ở Mỹ cũng đã có trường hợp làm rùm beng để tạo thuận lợi cho cả hai bên, cả hai bên đều đưa nhau ra báo chí và đưa ra những giải pháp.

Chẳng hạn như một trong những giải pháp đối với những vụ thâu tóm thù địch là anh mà bị thâu tóm sẽ nhả ra một viên thuốc độc, viên thuốc đắng, thông qua việc bán cho các cổ đông hiện hữu những cổ phần với giá chiết khấu để làm nản lòng anh muốn thâu tóm.

Khi họ làm như vậy là họ sử dụng tất cả những phương tiện truyền thông của họ, không chỉ truyền thông nội bộ, mà cả báo chí để làm nản lòng anh muốn thâu tóm.

Trường hợp ở Việt Nam nêu trên cũng rất hay, rất lạ. Những kế hoạch thâu tóm rất sơ khai ở nền kinh tế của mình nhưng lại ầm ĩ. Theo tôi, sự kiện này sẽ thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư Eximbank và Sacombank. Câu hỏi đầu tiên và cuối cùng là tôi được gì và tôi mất gì. Dĩ nhiên những cổ đông của Sacombank sẽ đặt câu hỏi tôi mất gì và cổ đông Eximbank sẽ hỏi tôi được gì.

Thưa ông, thực sự với sự rùm beng truyền thông hiện nay, ngân hàng nào sẽ nhận được sự thuận lợi hơn?

Có lẽ là Eximbank, vì khi là người thâu tóm, họ chủ động hơn trong giao dịch, còn người bị thâu tóm xem như là mục tiêu, thường thường không có lợi bằng sự chủ động của người đàm phán.

Tuy nhiên, Sacombank cũng sẽ có lợi thế nếu như trong những tháng tới đây mà Eximbank không thực hiện được điều họ mong muốn thì “gậy ông đập lưng ông”, thành ra lúc này khó có thể nói ai là người thắng, ai là người thua.

Nói chung, khi nói đến sáp nhập, hợp nhất ba ngân hàng trước kia thì người ta nghĩ đến các ông ngân hàng nhỏ, nhưng đến giờ tái cấu trúc là những ông đều mạnh cả, mà hai ông đó lại sáp nhập nhau hoặc thâu tóm nhau, đây thực sự là điều khiến nhiều người ngỡ ngàng.

Trong sự ngỡ ngàng này, hai bên đều đưa ra chiêu thức bảo vệ mình, để xem, ai là người sẽ thắng.

Cho đến lúc này, Eximbank có thể thắng thế nhưng có lẽ phải chờ xem trận cuối cùng.

Xin cảm ơn ông!